Inhoud:

Intro
Zorg
Dagboek
Soorten
Links

Vragen over Triops? Stel ze nu op het forum (registratie niet vereist!)

Intro

Op deze pagina ga ik de resultaten bijhouden van het kweken en isoleren van eieren van Triops, in het bijzonder de soort Triops longicaudatus. Dit is de soort die van nature voorkomt in Amerika. Later hoop ik meer soorten te kunnen houden.

Triops zijn kleine schaaldieren van de orde Notostraca die al 200-300 miljoen jaar dezelfde vorm hebben behouden en om die reden ook zijn geclassificeerd als levend fossiel. Ze leven niet lang, slechts een maand of anderhalf maar ontwikkelen zich zeer snel van larve tot volwassen exemplaar.

De reden van hun korte levensduur is de habitat waarin ze normaal leven, tijdelijke poelen in woestijnachtige omgevingen. Om te overleven groeien ze zeer snel op, leggen dan eieren en sterven dan. Als de poel opnieuw wordt gevuld door regenwater komen de eieren uit en begint een nieuwe cyclus. Dit is eenvoudig in een aquarium te realiseren door na de sterfte van de dieren de bak geheel te laten opdrogen en na een aantal weken weer opnieuw te vullen. Er zal dan een nieuwe generatie Triops “uit het niets” onstaan.

Triops planten zich bijna altijd ongeslachtelijk voort , paringen met mannetjes zijn zeldzaam als gedrag op zich en omdat mannetjes sowieso weinig voorkomen.

Triops zijn bijzondere dieren omdat ze een zeer simpele levenswijze hebben maar toch al miljoenen jaren overleven. Ook de manier waar op ze zich voortplanten is fascinerend. Je kan bij wijze van spreken een aquarium laten opdrogen, 10 jaar in de kast zetten en weer vullen, en daarna zullen de Triops wederom door het water dartelen. Dit zijn voor mij redenen om deze bijzondere dieren verder te onderzoeken.

N.B. De Nederlandse benaming voor Triops is (leem-)kiewpootkreeft. Triops komen in Nederland en België ook voor maar zijn vrij zeldzaam, en het gaat altijd om de soort Triops cancriformis.

Zorg

Onderdeel over het houden en laten opgroeien van Triops, in ontwikkeling.

Waarom Triops houden?

Triops zijn eenvoudig te houden maar tegelijk erg fascinerende wezens. Ondanks hun eenvoudige levenswijze komen ze al ongeveer 200 miljoen jaar op aarde voor en zijn ze mogelijk de oudste nog levende diersoort op aarde. Triops zijn weinig veeleisend, ze eten bijna alles wat kleiner dan henzelf is en stellen weinig bijzondere eisen aan hun behuizing. Een bak met een zandlaag, wat licht en redelijk schoon water van iets boven de kamertemperatuur is alles wat ze nodig hebben. Als laatste betekent het houden van Triops door hun korte levensyclus geen langdurige verantwoordelijkheid zoals bij andere huisdieren. Mede daarom zouden ze geschikt kunnen voor kinderen om te leren omgaan met de verantwoordelijkheid van huisdieren houden. Sterven de dieren of vervelen ze al tijdens de eerste cyclus dan kan alles weggezet worden om er later nog eens naar te kijken.

Behuizing

Triops hebben geen bijzonder onderkomen nodig. Een basisopstelling is een goedkoop plastic of glazen aquariumpje van ongeveer 30 bij 50 cm die bijvoorbeeld in de dierenwinkel verkrijgbaar zijn. Verder zal een onderkomen een laag zand moeten bevatten voor de Triops om eitjes in te leggen. Het beste is een laag fijn aquariumzand van minimaal 1cm. Meer is uiteraard beter. Het waterniveau kan je variëren van 5cm tot veel meer. Meer water is beter omdat de bak stabieler in temperatuur zal zijn en meer vuil kan absorberen voordat het water vies wordt.

De temperatuur van de bak moet overdag minimaal 22 graden zijn. Dit kan bereikt worden door een eenvoudige bureaulamp van 60 watt of meer boven de bak te zetten. Met een simpele aquariumthermometer kan de temperatuur in de gaten worden gehouden.

Triops stellen in mijn ogen weinig eisen aan het water. Diverse sites claimen dat je het beste fleswater zoals Spa Blauw kan gebruiken maar ik heb al meerdere malen water ververst met Utrechts kraanwater en dat heeft nooit tot problemen geleidt. Kijk wel uit met temperatuursverschillen, zorg dat water voor het verversen op kamertemperatuur of iets daarboven is. Een kleine bak is makkelijk vulbaar met een aantal flessen mineraalwater indien het kraanwater niet betrouwbaar is.

Uiteraard kan een onderkomen veel uitgebreider kunnen worden gemaakt. Mijn huidige opstelling bestaat uit een klein aquarium van 60 liter welke voor de helft is gevuld met water en voorzien is van een tijdsklok, een filter en een verwarming met thermostaat.

Opkweken uit eitjes

Als je met Triops begint zul je meestal in het bezit zijn gekomen van een hoeveelheid droge eitjes of een handje eitjes bevattend zand. Om de eitjes te laten uitkomen moeten ze in contact komen met schoon, mineraalarm water. Het is het handigste om Triops in een apart bakje of andere container op te kweken en later over te zetten naar het grotere onderkomen. Op die manier kun je makkelijker de voortgang in de gaten houden omdat je niet in een grote bak moet gaan zoeken naar de zeer kleine larfjes.

Triopslarven voeden zich in de eerste dagen met eencellige organismen welke net zoals henzelf  “wakker worden” als er water wordt toegevoegd. Triops setjes in de handel hebben daarom meestal een theezakje met vermalen plantenresten en ander organisch materiaal wat samen met de Triopseitjes in het water wordt gedaan. Je kan dit mengsel ook zelf maken door wat oude bladeren in vijver, aquarium of slootwater te laten weken, deze bladeren te drogen en dan te vermalen. Het verkregen poeder kan met de eitjes worden vermengd en in het water worden gedaan.

Als de eitjes in het water zijn gedaan zal het tot ongeveer 48 uur duren voor ze uitkomen. De larfjes zijn klein maar vrij makkelijk waar te nemen door hun schokkerige zwembewegingen. In deze fase hoeft er geen voedsel te worden gegeven aangezien dat al in het water aanwezig zou moeten zijn.

In een paar dagen zullen de larfjes van uiterlijk veranderen tot hun uiteindelijke vorm. Ze zullen ook meer op de bodem van de kweekbak of behuizing gaan zoeken naar voedsel. Dat is het moment waarop de dieren gevoederd moeten worden. Wat je ze voert bespreek ik in het volgende deel.

Voedsel

Triopslarven eten eencellige algen en andere organismen welke van nature in het water voorkomen. Als ze echter een paar dagen oud zijn zullen ze vast voedsel gaan eten. Alles wat organisch is zal worden opgegeten. Als de Triops jong zijn is het het beste om voedsel tot poeder te vermalen en dan aan het water toe te voegen. In principe geldt: hoe groter de Triops, hoe groffer voer er kan worden gebruikt. Te hard of te grof voer kan het beste worden geweekt of vermalen zodat het makkelijker te eten is voor de diertjes. Drijvend voeder is minder geschikt omdat de Triops primair van de bodem eten.

Als voedsel kunnen o.a. de volgende dingen worden gevoederd:

- sluierstaartkorrels (vermalen of geweekt)

- droog kattenvoer (eveneens gemalen of verwerkt)

- levend voer zoals artemia’s, tubifex en rode en witte muggelarven

- gedroogde insecten

- gekookte groenten

Als laatste nog het volgende: Voeder met mate, Triops eten alles en veel, maar door hun grootte hebben ze nooit veel voedsel nodig. Een busje sluierstaartkorrels zal waarschijnlijk maanden en maanden meegaan.

Levensyclus en voortplanting

Triops zijn na ca. 2 weken geslachtsrijp en zullen dan eitjes gaan leggen in het zand. Dit is duidelijk waar te nemen aangezien ze dan in het zand zullen gaan graven en de gaten waarin ze eieren leggen weer afdichten. De eitjes zijn ongeveer 1/3 mm groot en lichtbruin/oranje van kleur. In de bak zijn ze erg moeilijk te zien. Triops planten zich ongeslachtelijk voort en paringen zijn zeldzaam en ik heb ze zelf ook niet waargenomen.

Triops vertonen tijdens hun leven grofweg 3 soorten gedrag: Eten en eten zoeken, eitjes leggen en vervellen. Het vervellen is waarneembaar als een serie stuiptrekkende bewegingen waarna het dier even stilligt. Uiteindelijk zal het vel worden afgestoten. Naarmate een generatie Triops ouder wordt zal je ook meer vervellingen in het onderkomen op de bodem zien liggen.

Triops leven kort, variërend van slechts 1 dag tot 2 maanden. Kijk niet op van voortijdige sterfte. Als een aantal Triops eitjes hebben kunnen leggen is hun levenscyclus compleet en is verder leven, eten en eitjes leggen vrij optioneel. Het is uiteraard wel leuker om ze zo lang mogelijk in leven te houden aangezien ze dan groter en beter zichtbaar worden.

Zorg voor schoon water, voeder met mate en hou niet teveel Triops bij elkaar aangezien de kans op sterfte (en ook kannibalisme) dan toeneemt.

Eitjes afscheiden

Triops leggen tijdens hun korte leven tientallen tot honderden eitjes. Deze eitjes blijven na het opdrogen van een tijdelijke waterpoel in de natuur achter in de de bodem. Als een poel na compleet te zijn opgedroogd weer volloopt met regenwater zullen de eitjes weer uitkomen.

Triopseitjes zijn lichter dan zand maar zwaarder dan water. Ze zijn daarom met enig werk uit het zand in een aquarium af te scheiden om ze daarna te kunnen bewaren en gedoseerd weer te laten uitkomen.

Ik heb de volgende procedure ontwikkeld voor het afscheiden van eitjes:

• Pak een slang en emmer en hevel alles of een gedeelte van het zand uit het aquarium in de emmer. Als de hevel water aantrekt is het makkelijk om grote hoeveelheden zand snel uit de bak te verwijderen. Dit kan tijdens een levende generatie Triops maar het risico bestaat dat je ze opzuigt dus het is beter het te doen na het sterven van de laatste Triops.
• Spoel het zand diverse malen met koud kraanwater. Laat na elke keer bijvullen met kraanwater en het omroeren van het zand alles even rusten, anders gooi je de eitjes met het spoelwater weg.
• Roer het zand en water goed om in een cirkelbeweging zodat er een “draaikolk” in de emmer ontstaat. Bij goede verlichting zul je in het midden van de emmer een hoopje materiaal zien onstaan. Dit zijn plantenresten, stukken vervelde Triops en ander organisch spul. Hiertussen zitten ook de eitjes.
• Nadat alles tot rust is gekomen pak je een klein glas, bijvoorbeeld een borrelglas zonder voet en schep je het hoopje “troep” in het midden van de emmer op. Doe dit beheerst omdat de eitjes makkelijk worden meegenomen door waterstromen.
• Laat het glaasje bezinken en giet daarna een hoeveelheid van het water af.
• Maak nu op dezelfde manier als in de emmer een draaikolk zodat het lichtere materiaal naar het midden van het glaasje zal gaan. Met een zaklamp zullen nu de eitjes zichtbaar moeten zijn.
• Hevel of zuig de eitjes en het organische materiaal af naar een ander glas of een bakje. Ik gebruik hiervoor een luchtslangetje waarmee een kleine hoeveelheid water/organisch materiaal/eitjes opzuig en het vervolgens weer uit de slang laat lopen in een bakje of glas.
• Laat het organisch materiaal en de eitjes opdrogen en tenminste 2 weken droog staan.

Het verkregen mengsel van eitjes en organisch materiaal kan na 2 weken te hebben gedroogd worden ingezet om een nieuwe generatie Triops op te starten. De larven die uit de eitjes komen hebben echter ook voedsel nodig in de vorm van eencellige algen en andere organismen. Dit voedsel kan je maken door een paar opgedroogde bladeren in vijver of slootwater te laten weken en daarna weer te laten opdrogen. Het bladermateriaal kan worden vermalen en samen met de Triopseitjes aan water worden toegevoegd. Als het bladermateriaal weer met water in contact komt zullen zgn “cysten” van eencellige organismen weer actief worden en het water gaan bevolken zodat de Triopslarven voldoende te eten hebben tijdens hun eerste dagen waarin ze nog geen vast voedsel eten.

Dagboek 1e kweekpoging

(check ook het fotoalbum voor alle plaatjes van de vorderingen)

Ook filmpjes gemaakt, bekijk ze hier

3/2/10:

Triops nr. 3 is vandaag overleden. Ze was al vrij sloom deze ochtend en vanavond vond ik haar levenloos terug, weggekropen onder een steen. Ze heeft ongeveer 40 dagen geleefd.

De nieuwe generatie is alweer hard aan het groeien. 3 larven, twee grote en een kleine. Spoedig zullen er weer triops door de bak heendartelen. De triops zijn dood, leve de nieuwe triops!

28/02/10:

Omdat ik mijn potje met triopseitjes even niet kon vinden had ik wat gruis wat overbleef na het filteren van het zand in een fles gedaan met gedestilleerd water erbij, met het idee om te kijken of er triops zouden verschijnen. En ja hoor, na een dag of 2-3 zwemmen er 3 triopslarven rond in het water. Blijkbaar blijven er na het grof zeven van zand voldoende eitjes haken om een nieuwe generatie te doen onstaan. Het gruis had ongeveer 2 weken droog gelegen.

Triops nr. 3 is nog steeds springlevend maar wel zichtbaar oud aan het worden.  Straks ga ik nog wat extra zand toevoegen aangezien het huidige laagje vrij dun is en de triops makkelijk totaan de glazen boden graven.

24/02/10:

De triops van de onderstaande foto is vannacht overleden. Leeftijd grofweg 30 dagen en een eindschildlengte van 3cm, totale lengte 6cm. Straks maar even een fles bronwater kopen voor de volgende generatie, ik verwacht niet dat de ander het nog dagen en dagen volhoudt.

23/02/10:

De twee triops die ik heb zijn nu ongeveer een maand oud. Helaas lijken ze al enigszins bejaard te worden. Eentje heeft afgebroken staartstukken en de ander ligt af en toe op de bodem op de kop te trappelen. Ze zijn beiden ook wat trager geworden en wat bleker in kleur. Ik vermoed dat ze niet al te lang meer hebben.

Ik ga ze echter niet zomaar opgeven, er liggen ook vellen op de bodem van de bak en Triops kunnen soms wat vaag overkomen als ze net zijn verveld.

14/02/10:

Mijn twee overgebleven Triops zijn nog steeds kerngezond en graven lekker door in het zand. Vandaag heb ik eens gekeken of er eitjes uit het zand te isoleren waren. Een klein glaasje gevuld met zand en met kraanwater een paar keer doorgespoeld. Aangezien de eitjes net iets lichter zijn dan zand zouden ze op het zand moeten komen te liggen. Met de zaklamp bijlichten en er waren inderdaad een stuk of 5 tot 10 eitjes te zien:

De eitjes zijn de lichtbruine bolletjes bovenaan. Er is ook een rode muggelarf te zien die zich had ingegraven en nog niet door de Triops is gevonden en opgegeten (Twee Triops decimeerden een geheel zakje rode muggelarven in twee dagen).

Ik heb de eitjes en het zand weer teruggegooid in de bak, als de Triops zijn overleden ga ik kijken hoeveel eitjes er in het zand terecht zijn gekomen. Ook zal ik in de toekomst van fijner en zuiverder zand gebruik gaan maken om de eitjes makkelijker te kunnen zien en scheiden. Het zand wat ik nu gebruik komt uit schildpaddenbakken en is een mix van verschillende korrelgroottes zand en vermalen stukken eierschaal (deze voert mijn vader aan de schildpadden voor extra kalk en komen dus gedeeltelijk in het zand terecht).

Verder heb ik het filter wederom aangepast en vergroot. Ik heb een Nalgene polycarbonaat literfles ontdaan van de bovenkant, aan de zijkant van gaatjes voorzien en gevuld met vulkaansteen en voor het filter een flinke dot filterwol. De waterdoorloop is nu beter en de vergrote filtermassa zou het langer moeten volhouden.

9/2/10:

De triops hieronder heeft nog even geleefd. Door een vervellingsprobleem was ze halfzijdig verlamd geraakt en gedoemd tot het draaien van rondjes op de bodem. Ze zag er ook bleker en verfrommelder uit dan de andere twee. Een uur of twee geleden leefde ze nog, maar zonet lag ze toch geheel stil in de bak. Helaas, maar twee weken is genoeg voor een Triops om eitjes te leggen voor een nieuwe generatie. En anders doen haar zusjes dat wel…

5/2/10:

Ik heb helaas een (bijna) sterfgeval, waarschijnlijk door uitputting door problemen bij het vervellen. Ik vond haar in het zand, met een half oud vel met daarin ook wat eitjes. Deze zijn ook zichtbaar op de foto hierboven, klik voor een vergroting.
Ik heb nog geprobeerd het beest geforceerd van het vel te ontdoen maar de pootjes aan haar rechterzijde bewegen niet meer dus zeer waarschijnlijk is het voor haar afgelopen. Het was ook de kleinste van de drie. Vervellingsproblemen schijnen vaker een oorzaak te zijn van vroegtijdige dood bij Triops. De andere 2 lijken nog steeds kerngezond.

3/2/10:

De Triops groeien vrolijk door. Bovenstaand plaatje is van het grootste exemplaar. Om de een of andere reden verschillen de dieren nogal van formaat, verder lijken ze kerngezond. Bij de kleinste ontbreekt een stuk van een van de staartuiteinden. Kannibalisme komt voor bij Triops, dus ik hou het in de gaten.

Ik heb ook het filtersysteem aangepast omdat de filtermassa van het pompje vrij klein was. Ik heb een plastic melkfles voorzien van gaatjes opgevuld met vulkaansteen wat ik nog had liggen en daar het pompje in geplaatst. Het water is nu merkbaar helderder.

30/1/10:

Filter aangezet om de boel wat schoner te houden. Het filter is niet enorm krachtig en de Triops zijn groot genoeg om niet opgezogen te worden. Ze vertonen ook steeds meer hun uiteindelijke kleuren. Sluierstaartkorrels vissevoer lijken ze erg lekker te vinden. Ze zijn echter nog te klein voor hele korrels, het is beter deze te pletten voor het voeren. Ik voer niet echt veel aangezien er veel organisch afval aanwezig is in de bak en omdat teveel voeren de waterkwaliteit kan aantasten.

Wat ook opvalt is dat in een bak met stilstaand water een patroon onstaat door het constante willekeurige gewoel van de Triops in het zand:

29/1/10:

Ik heb de Triops overgezet van de opkweekfles naar het aquarium. Ik heb eerst wat water vermengd om ze te laten wennen en ze een uurtje later losgelaten in de bak. Ze vermaken zich prima met graven in het zand, hun typische tijdsverdrijf gedurende hun korte leventje.

27/1/10:

Er zijn totaal 3 triops uit de eieren voortgekomen, en ze groeien als kool. Bij de diertjes zijn nu duidelijk de staart, ogen en het carapax zichtbaar. Ze zwemmen ook minder rond en zijn meer bezig in het afval onderaan de fles te rommelen, niet zo gek aangezien het uiteindelijk bodemdieren zijn.

Helaas zijn ze erg snel en moeilijk te fotograferen. Hier is toch een enigszins onscherp plaatje om te laten zien hoe hard het gaat:

25/1/10:

Er zijn nu 3 Triops te zien. De 2 van gisteren zwemmen nu door heel de fles heen, dus niet meer de omhoog-omhoog bewegingen van gister. Er is ook een nieuwe Triops uitgekomen, deze zit nog een beetje tussen omhoog-omhoog en normaal zwemmen in.

24/1/10:

Toen ik zondagavond thuis kwam zwommen er twee kleine wezentjes rond in de fles. Ze maakten de typische omhoog-omhoog bewegingen die Triops maken als ze net zijn uitgekomen.

22/1/10:

Triopskit eindelijk binnengekregen. Ik heb van de onderkant van een PET fles een tijdelijk “subaquarium” gemaakt om de Triops onder de goede omstandigheden (mineraalarm water)  op te kweken. De fles gevuld met gedestilleerd water, theezakje organisch materiaal (detritus) erbij gedaan en het geheel in het grotere aquarium gezet om op temperatuur te komen en het organisch materiaal in te laten werken op het water. Later in de avond zal ik de eitjes toevoegen en dat wordt het wachten.

In mijn aquarium is trouwens ook een levensvorm uit het niets opgedoken. Opeens merkte ik tientallen kleine zoetwaterslakken op. Deze zijn waarschijnlijk voortgekomen uit de waterplanten die ik had aangeschaft. Die slakjes moeten uitkijken, want de kans is groot dat ze door hongerige Triops worden gepakt als deze volgroeid zijn…

eerder:

Dankzij de “service” van de TNT wacht ik op heden nog op een Triops kit die ik via Labstuff heb besteld. Prima service verder van de laatstgenoemde postorder maar blijkbaar kan niemand verzekerd zijn van betrouwbare zendingen via TNT.

Mijn aquarium staat inmiddels al weken klaar:

Soorten

Er zijn een aantal Triops soorten, deze zullen hier later worden toegevoegd en beschreven.

Links

Er zijn al redelijk wat pagina’s op het Internet over Triops. Hieronder een aantal links:

Nederlands

Triops
Triops van ei tot…
Triops, huisdieren uit de prehistorie
Oerkreeft in karrespoor

Engels

Zeer uitgebreide site met eigenlijk alle informatie die je nodig hebt. Kweektips, beschrijving van soorten, fotogalerijen, etc. etc.:

mytriops.com

Triops kan je onder andere kopen bij:

Labstuff
Thinkgeek
Perfect Pets.de